AI en juridische procedures

---

Wat kan er misgaan als AI wordt ingezet in juridische stukken? Recente rechtspraak laat zien dat dat risico’s met zich meebrengt, zeker in procedures. In dit artikel leg ik uit wat je als ondernemer kunt leren van die uitspraken én hoe je AI verstandig inzet bij jouw documenten.

Geschatte leestijd: 3 minuten

Kunstmatige intelligentie (AI) speelt een steeds grotere rol in het dagelijks leven. 

Steeds meer mensen gebruiken systemen zoals ChatGPT en Copilot om teksten te schrijven, informatie op te zoeken of documenten voor te bereiden. Dat lijkt handig, maar in juridische procedures kan onzorgvuldig gebruik van AI problemen veroorzaken. Twee recente uitspraken laten dit duidelijk zien.

Waar ging het mis? 

In een recente zaak bij de Rechtbank Gelderland ontdekte de rechtbank dat in het beroepschrift werd verwezen naar meerdere uitspraken van de Centrale Raad van Beroep. De opgegeven ECLI-nummers bleken echter onjuist, irrelevant of zelfs niet-bestaand.

De rechtbank merkte op dat dit mogelijk het gevolg was van het gebruik van generatieve AI. Dergelijke systemen kunnen immers uitspraken “verzinnen” die echt lijken maar nooit zijn gedaan. Dit verschijnsel wordt ook wel een hallucinatie genoemd.

Omdat de aangehaalde jurisprudentie niet klopte, besloot de rechtbank het daarop gebaseerde betoog buiten beschouwing te laten. Uiteindelijk werd het beroep ongegrond verklaard. De boodschap hiervan is helder: wie juridische stukken opstelt, moet altijd controleren of verwijzingen naar wetgeving en jurisprudentie juist zijn.

Een vergelijkbare situatie deed zich voor bij de Rechtbank Rotterdam. Ook daar bleken verwijzingen naar arresten van de Hoge Raad niet te kloppen. Sommige ECLI-nummers verwezen zelfs naar strafzaken, terwijl het ging om een handelsnaamgeschil.

De rechtbank benadrukte dat een zorgvuldige juridische onderbouwing essentieel is. Hoewel de onjuiste verwijzingen in dit geval niet tot een andere uitkomst leidden, wees de rechtbank wel op de verplichting om juiste feiten en bronnen aan te voeren. Deze verplichting volgt onder meer uit art. 21 van het Wetboek van Burgerlijke Rechtsvordering.

Zorgvuldig omgaan met AI

AI kan nuttig zijn bij het schrijven van teksten, maar dat blind vertrouwen op AI riskant is. Dit geldt niet alleen voor juristen of ondernemers, maar voor iedereen die AI gebruikt bij het voorbereiden of maken van documenten en andere stukken.

Een paar adviezen zijn:

1. Gebruik AI als hulpmiddel, niet als eindredacteur. Laat AI voorstellen doen, maar schrijf of toets de laatste versie zelf.
2. Verifieer alle feiten en verwijzingen. Controleer dat verwijzingen kloppen.
3. Behoud menselijke controle.  Lees je documenten zorgvuldig tegen om na te gaan of de inhoud klopt.
4. Documenteer je brongebruik. Houd bij welke prompt je hebt gegeven aan de AI, welke output je hebt gebruikt en welke wijzigingen je hebt gemaakt.

Meer weten over de toepassing van AI?

AI biedt veel mogelijkheden, maar vraagt ook om verantwoordelijkheid. De genoemde uitspraken laten zien dat het gebruik van AI  een valkuil kan vormen wanneer informatie niet wordt gecontroleerd. Controle en zorgvuldigheid blijven noodzakelijk. 

Heb je vragen over dit onderwerp, neemt dan gerust contact op of lees andere artikelen over dit onderwerp.